Ευγένιος Τριβιζάς

Εκτύπωση PDF

Ευγένιος Τριβιζάς, ο εγκληματολόγος, συγγραφέας πετυχημένων παιδικών βιβλίων

Από τους κορυφαίους δολοφόνους του διαβάσματος είναι το σχολικό βιβλίο που είναι μάλλον κουραστικό, βαρετό, σε σύγκριση με τα βιβλία για τα παιδιά.
Προτείνει να χρησιμοποιούνται στα σχολεία βιβλία εκτός των σχολικών, να τα προσαρμόσουν και να τα εντάξουν στην διδακτική πρακτική τους, ενώ πρέπει να γίνουν εκπαιδευτικά πολλά από τα βιβλία του.

Αναδημοσίευση από το www.xronos.gr

Ονομάζεται Ευγένιος Τριβιζάς. Ο ίδιος συστήνεται ως εξερευνητής, εφευρέτης, ταχυδακτυλουργός και ζογκλέρ μελάτων αυγών και ισχυρίζεται ότι ζει στο νησί των Πυροτεχνημάτων με τον παπαγάλο του την Σύνθια, τον άσπρο ελέφαντα τον Πουκιπόν, τον Οράτιο το αόρατο πράσινο καγκουρό, τον Πελέ τον ταχυδρομικό πελεκάνο και την Λιλή την παρδαλή λεοπάρδαλη. Έχει ανακαλύψει το νησί των Πυροτεχνημάτων, τη Φρουτοπία, το Πιπερού, το Κουνουπακιστάν, τη χώρα των Χαμένων Χαρταετών.

Οι γνωστότερες εφευρέσεις του Ευγένιου είναι ο Γαργαλιός (ένα μηχάνημα που σε γαργαλάει όταν είσαι λυπημένος), το ηλεκτρικό ρουφοσκόπιο (ένας συνδυασμός τηλεσκοπίου και ηλεκτρικής σκούπας, με το οποίο όχι μόνο βλέπει κανείς τα αστέρια αλλά, άμα θέλει, τα ρουφάει και τα κάνει γιρλάντες), ο ενισχυτής Ροχαλητού (που δυναμώνει εκατό φορές το χασμουρητό σου όταν κοιμάσαι και τρομάζει τους διαρρήκτες) και τη Χαμαιλεοντική Μπογιά (που, αν βάψεις το δωμάτιό σου μ΄ αυτή, αλλάζει κάθε πρωί χρώμα ανάλογα με το όνειρο που έβλεπες προτού ξυπνήσεις.

Μεταξύ σοβαρού κι αστείου, εκτός από συγγραφέας παιδικών βιβλίων ο Ευγένιος Τριβιζάς είναι και Εγκληματολόγος! Διδάσκει Συγκριτική Εγκληματολογία στο Τμήμα Ευρωπαϊκών και Διεθνών Σπουδών του Βρετανικού Πανεπιστημίου του Reading και στο Πάντειο Πανεπιστήμιο. Έχει κυκλοφορήσει την τελευταία εικοσαετία περίπου εβδομήντα βιβλία για παιδιά και νέους και ένα μόνο “Ο Ερωτευμένος Πυροσβέστης" για μεγάλους. Πρόσφατα ήρθε στο προσκήνιο με τη δίκη του εναντίον της Κόκα Κόλα για τα πνευματικά δικαιώματα του τίτλου “Φρουτοπία", που έχει δώσει σε τηλεοπτική σειρά, θεατρικό έργο και σειρά κόμικς, αλλά και με τις διακρίσεις που απέσπασε στην Αμερική το παραμύθι του “Τα τρία μικρά λυκάκια" από τις εκδόσεις Μίνωας. Χιουμορίστας και λεξιπλάστης έχει εκδώσει τελευταία τους “Ιππότες της Τηγανιτής Πατάτας" απ’ τις εκδόσεις Καστανιώτης, “Ο Λούκουλος τρώει Παπαρούνες" (4 βιβλία) απ’ τις εκδόσεις Κέδρος, “Η Πριγκίπισσα Δυσκολούλα” απ’ τις εκδόσεις Μίνωας.

Τον γνωρίσαμε στα πλαίσια του συνεδρίου “Ομοιότητες και Διαφορές: Αναζητώντας νέους δρόμους στην Εκπαίδευση" που πραγματοποιήθηκε στην Κομοτηνή στις 29 και 30 Νοεμβρίου για το πρόγραμμα εκπαίδευσης μουσουλμανοπαίδων 2002-2004. Ο Ευγένιος Τριβιζάς έκανε την πιο έξυπνη, ασυνήθιστη και πρωτότυπη εισήγηση τονίζοντας ότι αν ο κύριος στόχος των εκπαιδευτικών είναι η σωστή εκπαίδευση τότε χρειάζεται να συμπεριλαμβάνει γερές δόσεις από το διαφορετικό, το παράδοξο, το φανταστικό για να κεντρίσει το ενδιαφέρον του παιδιού και να βοηθήσει στην απομνημόνευση του. Γιατί τα σχολικά βιβλία να είναι τόσο βαρετά; Δεν παρακινούν καθόλου τα μικρά παιδιά να τα διαβάσουν με όρεξη.

Αυτές είναι οι πεποιθήσεις του κ. Τριβιζά που δεν παρέλειψε να πει στην καταπληκτική του εισήγηση ότι προκειμένου να δώσουν οι εκπαιδευτικοί ένα γραμματικό παράδειγμα του στυλ: “Η θεία μου μαγείρεψε μακαρόνια" να λένε “Ένας δράκος μαγείρεψε την θεία μου" κι αντί του μαθηματικού προβλήματος “1 κιλό πατάτες κάνει 5 δρχ., πόσο οι 10 κιλά πατάτες;" να λένε ότι “η μύτη του Πινόκιο μεγαλώνει κατά 5 εκατοστά σε κάθε ψέμα, πόσο στα 10 ψέματα;". Συγκεκριμένα ο κ. Τριβιζάς απάντησε στις παρακάτω ερωτήσεις του “Χρόνου":

Ποιός δολοφόνησε το διάβασμα;
-Υπάρχουν διάφοροι ύποπτοι. Ένας από τους κυριότερους είναι το σχολικό βιβλίο. Τα σχολικά βιβλία είναι μάλλον κουραστικά, βαρετά, κοινότοπα και σε σύγκριση με τα βιβλία με τα οποία τα παιδιά έρχονται από πολύ νωρίς σε επαφή τώρα, είτε τα αγοράζουν τα ίδια, είτε τους γίνονται δώρα είναι πολύ φτωχοί συγγενείς από πλευράς εκτύπωσης, βιβλιοδεσίας, εικονογράφησης. Είναι τόσο φτωχά κι από πλευρά εμφάνισης αλλά κι από πλευρά περιεχομένου. Τα παιδιά αγαπάνε το βιβλίο γιατί το βλέπουν πολύχρωμο, ενδιαφέρον, με ιστορίες οι οποίες κερδίζουν την προσοχή τους. Όταν έρχονται σε επαφή με το σχολικό βιβλίο και το βλέπουν τόσο διαφορετικό, για λόγους οικονομίας, αλλά και για άλλους λόγους, από ότι είχαν συνηθίσει κι από πλευράς εμφάνισης κι από πλευράς περιεχομένου αισθάνονται ότι είναι κάτι το οποίο δεν τους ευχαριστεί και δεν τους κινεί το ενδιαφέρον.

Τι θα προτείνατε εσείς για να γίνει πιο ευχάριστη η διδασκαλία του μαθήματος;
-Να χρησιμοποιούν βιβλία αν επιτρέπεται κι αν υπάρχει ο χρόνος κι εκτός των σχολικών, ή να μπορέσουν να τα προσαρμόσουν αυτά τα βιβλία, να τα εντάξουν στην διδακτική πρακτική τους. Αλλά, οι δάσκαλοι αναγκάζονται να δεχθούν την ύλη που τους δίνει το πρόγραμμα , οπότε και δεν είναι εύκολο να μπορέσουν να το κάνουν αυτό. Ξέρω ότι πολλά απ’ τα βιβλία μου κάποιοι απ’ τους εκπαιδευτικούς τα χρησιμοποιούν στα σχολεία, αλλά αυτό γίνεται χωρίς την επίσημη έγκριση των αρχών οι οποίοι κατευθύνουν τα σχολεία. Βλέπω ότι πρέπει να γίνουν εκπαιδευτικά βιβλία, ιδίως για τις μικρές τάξεις που θα είναι πολύ πιο ευχάριστα, δημιουργικά, πιο ελκυστικά για το παιδί.

Ταυτόχρονα, οι ίδιοι οι γονείς και εκπαιδευτικοί, πρέπει παράλληλα με το σχολείο να του δίνουν τη δυνατότητα να έχει μια επαφή με το εξωσχολικό βιβλίο γενικότερα γιατί επειδή είναι τόσο απορροφημένο το παιδί με τα δύσκολα σχολικά βιβλία, χάνει και την επαφή με το διάβασμα γενικότερα, το οποίο είναι κάτι που πρέπει να αντιμετωπιστεί όσο το δυνατόν γρηγορότερα.

Έχετε δύο διαφορετικές ιδιότητες, καθεμιά εντελώς ξεχωριστή με τη δική τους ουσία. Πώς συνδυάζεται η εγκληματολογία με τη συγγραφή παιδικών βιβλίων;
-Δεν είναι τόσο διαφορετικά απ’ όσο φαίνεται εκ πρώτης όψεως. Τόσο ο συγγραφέας παιδικών βιβλίων όσο και ο εγκληματολόγος πρέπει να αντιμετωπίζουν την πραγματικότητα από τη σκοπιά κάποιου άλλου. Ο εγκληματολόγος πρέπει να μπορεί να δει τα πράγματα με το βλέμμα του εγκληματία, να μπορέσει να κατανοήσει τα κίνητρα του, να μπορέσει να κατανοήσει τι έγινε και γιατί έγινε, όπως κι ο συγγραφέας του παιδικού βιβλίου βλέπει τον κόσμο μέσα απ’ τα αθώα μάτια των μικρών παιδιών. Είναι διαφορετικές οπτικές που ο εγκληματολόγος ή ο συγγραφέας παιδικών βιβλίων πρέπει να υιοθετεί μια διαφορετική σκοπιά και να βλέπει τα πράγματα μέσα απ’ τα μάτια κάποιου άλλου. Αλλά συγκεκριμένα, τα δικά μου τα παιδικά βιβλία, η θεματολογία τους έχει να κάνει σε πολλά απ’ αυτά, με τους κανόνες και την παράβαση τους που είναι ένα απ’ τα βασικά στοιχεία της εγκληματολογίας. Το ένα βιβλίο μου για παράδειγμα: “Ποιος έκανε πιπί στο Μισισιπή;” είναι ιστορία ενός ποταμόπλοιου με παπάκια που ένα απ’ αυτά κάνει πιπί στο Μισισιπή και προσπαθεί να βρει τον ένοχο ο καπετάνιος. Ή το θεατρικό μου έργο που παίζεται στην Αθήνα, στο θέατρο Καλουτά: “Το όνειρο του σκιάχτρου”, είναι η δίκη ενός σκιάχτρου που αρνείται να δεχθεί το ρόλο του να τρομάζει τα πουλιά και ονειρεύεται να πετάξει σαν πουλί κι αυτός με τα άλλα πουλιά στον ουρανό. Στην όπερα που έχω γράψει με τον Γιώργο Κουρουπό, “Δραπέτες της σκακιέρας”, τα πιόνια θέλουν να ξεφύγουν απ’ το περιοριστικό πλαίσιο της σκακιέρας και να γνωρίσουν τον κόσμο πέρα απ’ τα σύνορα τους. Πάντα οι χαρακτήρες των βιβλίων μου κάνουν κάτι που τους φέρνει σε σύγκρουση με κάποιες αρχές, με κάποιους κανονισμούς και κάποιους νόμους του περιβάλλοντος στο οποίο ζούνε και πραγματεύουν αυτού του είδους τις συγκρούσεις, της ελευθερίας του ατόμου και των κοινωνικών περιορισμών.

Το “Με το νι και με το σίγμα” έγινε θεατρική παράσταση, έτσι δεν είναι;
-Το “Με το νι και με το σίγμα είναι δραματοποιημένες ιστορίες απ’ τη σειρά των βιβλίων “Διακοπές με τον Ευγένιο Τριβιζά στο νησί των πυροτεχνημάτων” των εκδόσεων Πατάκη το οποίο δραματοποίησα και παιχτήκανε απ’ το θέατρο Στοά στην Αθήνα του Θανάση Παπαγεωργίου, σε σκηνοθεσία Λήδας Πρωτοψάλτη και μουσική του Σταύρου Παπασταύρου.

Πόσο συχνά είστε στο Reading της Αγγλίας και κάθε πότε επιστρέφετε στην Ελλάδα;
-Είμαι τον περισσότερο χρόνο στο Reading γιατί έχω την έδρα μου εκεί αλλά προσπαθώ να έρχομαι συχνότερα στην Ελλάδα. Ίσως τώρα έχω και μια καινούρια συμφωνία με το πανεπιστήμιο, να είμαι πλεον επισκέπτης καθηγητής εκεί και να μου βρίσκεται περισσότερος χρόνος να βρίσκομαι στην Ελλάδα και ίσως να τα ξαναπούμε από κοντά κάποια άλλη φορά.